De paradox van zelfsturing

Zelfsturende teams is inmiddels al een breed ingeburgerd begrip. Zowel binnen overheidsorganisaties als binnen het bedrijfsleven zijn tal van toepassingen bekend. Binnen de gemeentewereld wordt het inspirerende voorbeeld van de gemeente Hollands Kroon veel verkondigd. Toch merk ik dat binnen organisaties ook nog veel aarzeling bestaat om deze weg in te slaan.

Een belangrijke factor die hierbij een rol speelt is volgens mij dat vaak gestart wordt met een experiment met zelfsturing of een pilotproject om uit te proberen. Het lijkt heel veilig om een proef te doen in een hoekje van de organisatie. Maar snel blijkt dan dat geen aansluiting is op de gebruikelijke werkwijze binnen de totale organisatie en zijn de muren metershoog. Een garantie voor teleurstelling dus. Zelfsturing kan volgens mij alleen slagen als iedereen binnen een organisatie daaraan meedoet: bestuur, management en medewerkers.

Een andere factor is dat zelfsturing een strakke regie vergt. Dat lijkt wel een paradox. Zelfsturing betekent toch dat medewerkers vrij zijn om keuzes en richting te bepalen? Tot op zekere hoogte is dat ook zo omdat vaste taak- en functiebeschrijvingen niet passen binnen zelfsturende teams, opdat de kwaliteiten van een ieder optimaal benut kunnen worden. Anderzijds moet misschien juist bij toepassen van zelfsturing veel aandacht worden gegeven aan het formuleren van de gewenste output en prestatie-indicatoren. Het management sluit op basis hiervan heldere contracten met de teams af.

Ondanks de begrijpelijke aarzelingen die ik heb genoemd, ben ik er van overtuigd dat organisaties alleen toekomst hebben als zij de principes van zelfsturing in hun werkwijze verankeren. Dat vergt moed en vertrouwen van management en medewerkers om samen te bouwen aan nieuwe perspectieven. Binnen Carbyn is dat het richtsnoer om met alle betrokkenen geïnspireerd te werken aan bijzondere oplossingen voor en met onze partners.

Arno Knaap

06 23 39 91 46